Tảo đỏ trong ao tôm: nước đỏ về chiều, cắt sao không sụp tảo

Sáng 6h ra ao, nước còn trong, hơi nâu nhẹ. Đến 3h chiều nhìn lại thì cả ao đỏ sậm như nước trà đặc. Rồi 1-2h đêm tôm táp mé, nổi đầu. Đó là tảo đỏ trong ao tôm, gồm tảo giáp đỏ và tảo mắt, loại tảo “sống về chiều, giết tôm về đêm”. Nước ao tôm chuyển màu đỏ về chiều là dấu hiệu bà con không nên bỏ qua.

Tiền cám, tiền điện quạt vẫn đốt mỗi ngày mà tôm cứ đứng cân. Có bà con cắt tảo xong lại sụp tảo, tôm rớt đáy cả tạ. Vì vậy Thiện viết bài này. Bài không nói chung về màu nước, vì bà con đã có bảng 7 màu nước ao tôm. Bài chỉ đi sâu vào tảo ĐỎ và tảo MẮT: vì sao nước đổi màu theo giờ trong ngày, và cắt sao để không sụp tảo.

Tảo đỏ trong ao tôm là tảo gì? Phân biệt tảo giáp đỏ và tảo mắt

Khi bà con nói “nước đỏ” thì thường là một trong hai thủ phạm sau:

• Tảo giáp đỏ (Dinoflagellate như Peridinium, Gymnodinium, Ceratium): nước đỏ nâu hoặc đỏ gạch, có váng, nước nhớt, mùi tanh nồng.
• Tảo mắt (Euglena): nước nâu đỏ pha xanh lục. Buổi trưa nổi thành màng hoặc mảng đỏ hoặc xanh trên mặt, chiều hoặc trời râm lại chìm xuống.

Cả hai đều là tảo không mong muốn, khác với nhóm đã nói ở bài tảo lam, tảo giáp trong ao tôm. Cách gọi “tảo đỏ nở hoa trong ao nuôi tôm” cũng chính là hiện tượng này.

Bảng nhận biết nhanh bằng mắt tại ao

Dấu hiệu	Tảo giáp đỏ	Tảo mắt
Màu nước	Đỏ nâu, đỏ gạch	Nâu đỏ pha xanh lục
Váng, mảng mặt nước	Có váng, nước nhớt	Nổi thành màng, mảng đỏ hoặc xanh buổi trưa
Mùi	Tanh nồng	Tanh nhẹ, hơi hăng
Giờ đậm nhất	Trưa đến chiều	Trưa nắng, chiều hoặc trời râm thì chìm
Độ mặn ao hay gặp	Mặn cao kéo dài	Mặn thấp, nước ngọt hóa sau mưa
pH sáng và chiều	Chiều vọt cao, lệch lớn	Chiều vọt cao, lệch lớn
Phản ứng của tôm	Bỏ ăn, nổi đầu đêm	Chậm lớn, nổi đầu cuối đêm

Tảo đỏ hay nước đỏ do phèn, do sắt? Cách thử nhanh

Bà con múc một cốc nước trong, để yên 30 phút ở chỗ có ánh sáng một bên. Nếu là tảo giáp đỏ hay tảo mắt, chúng có roi nên sẽ gom về phía sáng hoặc nổi lên mặt cốc, nước vẫn giữ màu đỏ nâu. Nếu là phèn sắt, cặn nâu đỏ sẽ lắng xuống đáy cốc, nước phía trên trong lại, và pH ao thường thấp. Thử trước để khỏi cắt tảo nhầm, vì phèn thì phải xử lý theo hướng khác, bà con xem thêm bài xử lý phèn trong ao nuôi tôm.

Vì sao nước ao tôm sáng trong mà về chiều lại chuyển đỏ nâu?

Đây là chỗ nhiều bà con thắc mắc nhất. Thiện giải thích đơn giản thế này:

• Tảo có roi, di chuyển theo ánh sáng. Sáng sớm chúng chìm sâu, phân tán nên nước nhìn trong. Trưa chiều nắng gắt, chúng gom lên tầng mặt nên nước đỏ sậm.
• Chiều là lúc tảo quang hợp mạnh nhất. pH vọt lên khoảng 8,8 đến 9,2, oxy dư. Đêm tảo hô hấp hút oxy, khoảng 1 đến 4h sáng oxy tụt ở đáy nên tôm nổi đầu. Đó là lý do “chết về đêm”. Bà con để ý pH và độ kiềm dao động ngày đêm là biết ao có vấn đề, xem thêm bài đo kiềm và pH trong ao nuôi tôm.
• Đứng sau là ao giàu dinh dưỡng. Thức ăn dư, phân tôm, bùn đáy đen, tỉ lệ N:P mất cân bằng. Tảo đỏ ăn mùn hữu cơ nên thắng tảo khuê, tảo lục có lợi.
• Yếu tố kích hoạt với tảo giáp đỏ: độ mặn cao kéo dài, nắng gắt sau mưa, ao ít thay nước, cuối vụ từ ngày thứ 50 trở đi.
• Yếu tố kích hoạt với tảo mắt: ngược lại, tảo mắt ưa độ mặn thấp. Ao bị nước ngọt hóa sau mưa lớn, hữu cơ cao, đáy nhiều bùn là tảo mắt lên rất nhanh. Vì vậy bà con nhìn độ mặn ao là đoán sơ được loại nào.

Tác hại của tảo đỏ, tảo mắt với tôm: mất tiền ở đâu?

• Đêm thiếu oxy: tôm nổi đầu, rớt đáy từng đợt. Bà con xem thêm bài tôm nổi đầu vào sáng sớm.
• pH sốc ngày đêm: tôm lột không cứng vỏ, bỏ ăn, chậm lớn. Vụ kéo dài thì tốn thêm thức ăn.
• Độc tố và khí độc: tảo giáp đỏ tiết độc tố, tôm ăn phải dễ viêm ruột, phân đứt khúc. Tảo mắt tàn làm H2S, NH3, NO2 tăng, bà con xem khí độc NO2 trong ao tôm.
• Sụp tảo: tảo tàn đồng loạt, nước trong veo 1 đến 2 ngày rồi đục, mùi hôi, tôm sốc chết hàng loạt. Đây là tác hại lớn nhất, và cũng là lý do cách cắt tảo quan trọng hơn chuyện cắt hay không.

Cách cắt tảo đỏ trong ao tôm không bị sụp tảo: 5 bước Thiện làm

Nguyên tắc của Thiện là cắt từ từ, cắt về đêm, cắt xong phải hút xác. Sụp tảo xảy ra khi cắt quá nhanh hoặc dùng hóa chất diệt sạch trong một đêm.

Bước 1: Giảm 30 đến 50% thức ăn trong 2 đến 3 ngày

Phải cắt nguồn nuôi tảo trước. Bà con canh nhá kỹ, đừng để thức ăn dư xuống đáy.

Bước 2: Cắt tảo bằng vi sinh vào BUỔI TỐI, mở oxy tối đa

Vi Sinh Cắt Tảo – Thiện Mũ Cối có Bacillus subtilis 10^9 CFU/kg cùng enzyme protease, lipase, cellulase. Liều dùng là 250g cho 2.000 m³ nước. Bà con đánh buổi tối và mở quạt, oxy tối đa suốt đêm. Đánh buổi tối vì lúc đó tảo đỏ ngừng quang hợp, vi sinh cạnh tranh dinh dưỡng và tảo rụng dần trong 2 đến 3 ngày thay vì chết sốc. Bà con không tự tăng liều. Ao nước quá đậm thì chụp ảnh nước và báo độ sâu ao để Thiện tính cách đánh riêng. Chi tiết xem bài cắt tảo ao tôm bằng vi sinh.

Bước 3: Xi phông xác tảo ngay sáng hôm sau

Xác tảo chìm xuống đáy. Để 2 đến 3 ngày là thành NH3, H2S, đây chính là nguồn gây sụp nước lần hai. Bà con hút xác tảo sớm, xem thêm bài xi phông đáy ao tôm.

Bước 4: Đánh Vi Sinh Xử Lý Đáy Ao để ăn mùn, khử khí độc, hạn chế tảo quay lại

Vi Sinh Xử Lý Đáy Ao – Thiện Mũ Cối có Bacillus licheniformis với tinh bột làm chất mang. Bà con rải trực tiếp 1 gói 5kg cho 5.000 m³ nước, định kỳ 7 đến 10 ngày một lần. Sản phẩm hỗ trợ sạch đáy, giảm bùn đen, khử H2S, NH3, NO2 và cân bằng tảo. Bà con muốn so sánh thì xem vi sinh xử lý đáy ao loại nào tốt.

Bước 5: Gây lại tảo có lợi, giữ màu nước ổn

Sau 3 đến 5 ngày khi nước trong lại, bà con gây màu nước ao tôm để tảo khuê, tảo lục lên thay chỗ tảo đỏ. Có thể dùng vi sinh carbon cho tôm để duy trì. Giai đoạn này bà con bổ sung khoáng, vitamin C để tôm đỡ sốc.

Có nên dùng CuSO4, BKC, hóa chất diệt tảo đỏ không?

Thiện khuyên ưu tiên vi sinh. Hóa chất diệt nhanh cũng là sụp tảo nhanh, tôm sốc, và giết luôn vi sinh có lợi. Chỉ khi tảo quá đặc, bà con mới cân nhắc dùng cục bộ ở góc ao, kèm mở oxy tối đa. Dù cách nào cũng không có gì chắc chắn tuyệt đối, nên bà con cứ gửi ảnh ao để Thiện xem trước.

Phòng tảo đỏ, tảo mắt quay lại suốt vụ

Bà con làm theo checklist 6 việc sau:

• Không cho ăn dư, canh nhá đúng.
• Xi phông đáy định kỳ.
• Đánh vi sinh đáy 7 đến 10 ngày một lần theo liều trên.
• Đánh vi sinh carbon duy trì tảo khuê.
• Đo pH sáng và chiều mỗi ngày, lệch hơn 0,5 là báo động.
• Theo dõi màu nước từ 6h đến 15h. Chiều đậm lên là xử lý sớm, đừng đợi đỏ sậm.

Ao nào đã qua giai đoạn tàn tảo, bà con đọc thêm tảo tàn trong ao tôm để biết cách giữ nước không sụp lần hai.

Câu hỏi thường gặp về tảo đỏ trong ao tôm

Tảo đỏ trong ao tôm là tảo gì, có phải tảo giáp không?

Phần lớn là tảo giáp đỏ (Dinoflagellate) hoặc tảo mắt (Euglena). Tảo giáp đỏ làm nước đỏ nâu, nhớt, có váng, hay gặp ở ao mặn cao. Tảo mắt nổi thành mảng buổi trưa rồi chìm lại chiều, hay gặp ở ao mặn thấp, ngọt hóa sau mưa. Muốn diệt tảo mắt trong ao tôm hay tảo giáp đỏ đều cần xác định đúng loại trước.

Vì sao nước ao tôm sáng trong mà về chiều lại chuyển đỏ nâu?

Vì tảo có roi nên di chuyển theo ánh sáng. Sáng sớm chúng chìm sâu nên nước trong. Trưa chiều nắng gắt chúng gom lên tầng mặt nên nước đỏ sậm.

Tảo đỏ, tảo mắt có hại gì cho tôm?

Có bốn hại chính: thiếu oxy ban đêm làm tôm nổi đầu, pH sốc ngày đêm làm tôm chậm lớn, độc tố làm hại đường ruột, và khí độc tăng khi tảo tàn.

Cắt tảo đỏ bằng vi sinh có bị sụp tảo không, làm sao để tránh?

Ít nguy cơ hơn hóa chất nếu bà con làm đúng: chỉ cắt khi tôm đã ăn lại và không còn nổi đầu, đánh buổi tối, đúng liều 250g/2.000 m³, mở oxy tối đa, hút xác tảo sáng hôm sau. Ao đậm quá thì gửi ảnh và độ sâu ao để Thiện tính, không tự tăng liều. Bà con hỏi thuốc cắt tảo đỏ ao tôm loại nào tốt thì Thiện luôn khuyên ưu tiên vi sinh.

Sau khi cắt tảo đỏ cần làm gì để nước không lên tảo lại?

Bà con xi phông xác tảo, rải vi sinh đáy 1 gói 5kg/5.000 m³, gây lại tảo có lợi và giảm thức ăn trong những ngày đầu.

Có nên dùng hóa chất (CuSO4, BKC) để diệt tảo đỏ không?

Thiện không khuyên. Hóa chất dễ gây sụp tảo và sốc tôm. Nếu buộc phải dùng thì chỉ làm cục bộ ở góc ao khi tảo quá đặc, kèm mở oxy tối đa.

Lời Thiện nhắn bà con

Nước đỏ về chiều là ao đang báo trước một đêm khó ngủ. Bà con đừng đợi tôm nổi đầu mới cắt, và cũng đừng cắt kiểu một đêm sạch tảo. Tôm đang ngộp thì cấp cứu oxy trước, cắt tảo sau. Cắt đúng cách thì khoảng 3 đến 5 ngày nước ổn lại, tôm ăn lại bình thường. Bà con cứ chụp ảnh nước ao gửi qua Zalo, Thiện xem trực tiếp và tính liều miễn phí. Vi Sinh Cắt Tảo và Vi Sinh Xử Lý Đáy Ao có tại www.thienmucoi.com. Tác giả: Thiện Mũ Cối.

💬 Nhắn Zalo Thiện — gửi ảnh ao, tư vấn miễn phí 🛒 Xem sản phẩm Thiện Mũ Cối