Chiều qua nước ao còn xanh đẹp. Sáng nay ra ao thấy nước trong veo, mặt ao nổi bọt, tôm dạt bờ. Đó là tảo tàn trong ao tôm, nhiều bà con còn gọi là sụp tảo. Từ giờ tới sáng mai là lúc quyết định giữ được ao hay mất trắng cả vụ.
Cái đêm sụp tảo thì chủ trại nào cũng sợ: tiền cám, tiền điện quạt đốt mỗi ngày mà chỉ một đêm là tôm yếu, tôm rớt. Bài này Thiện chỉ cho bà con 5 dấu hiệu nhận ra sớm, 5 bước cứu ao theo đúng thứ tự (việc gì làm ngay trong đêm, việc gì để sáng hôm sau), và cách gây lại màu nước sau đó.
Tảo tàn trong ao tôm là gì? Vì sao bà con gọi là “sụp tảo”, “rớt tảo”
Tảo tàn là hiện tượng tảo trong ao chết hàng loạt chỉ trong vài giờ đến một ngày. Bà con quen miệng gọi là sụp tảo, rớt tảo hay tảo chết đột ngột. Xác tảo chìm xuống đáy rồi bị phân hủy. Ao vừa mất “máy tạo oxy ban ngày” vừa có thêm một đống chất hữu cơ thối ở đáy.
Phân biệt cho dễ: tảo tàn là tảo tự chết đột ngột, còn cắt tảo là mình chủ động xử lý khi tảo quá dày. Bà con cần xem thêm phần cắt tảo thì đọc bài cắt tảo ao tôm bằng vi sinh. Bài này chỉ nói về lúc tảo đã chết và cách cứu ao.
5 dấu hiệu tảo tàn ao tôm cần nhận ra trước 2 giờ sáng
Màu nước đổi nhanh
Nước từ xanh đậm chuyển sang trong, nâu đục hoặc vàng nhạt chỉ sau một đêm. Ao đang đẹp mà sáng ra nước trong veo là bà con phải cảnh giác ngay.
Bọt trắng khó tan, váng và xác tảo dạt về cuối gió
Mặt ao nổi bọt trắng lâu tan, có váng và xác tảo dồn về góc cuối gió.
Nước có mùi tanh hôi, đáy ao đen
Xác tảo thối ở đáy làm nước có mùi hôi, bùn đáy chuyển đen.
Tôm nổi đầu, dạt bờ, giảm ăn và rớt đáy về đêm
Đây là dấu hiệu thiếu oxy do tảo tàn: tôm dạt vào bờ, bỏ ăn, đêm rớt đáy. Phần tôm nổi đầu lúc rạng sáng Thiện đã viết riêng, bà con xem thêm bài tôm nổi đầu vào sáng sớm.
Chỉ số đo được: DO tụt mạnh lúc rạng sáng, pH ngày đêm gần như không chênh nhau
Ao có tảo khỏe thì pH sáng chiều chênh nhau rõ. Khi tảo sụp, pH ngày đêm gần như đứng yên, còn DO tụt mạnh lúc rạng sáng. Bà con có test thì đo sáng và chiều mỗi ngày để bắt kịp.
Nguyên nhân tảo tàn: 6 thời điểm ao tôm dễ sụp tảo nhất
- Mưa lớn kéo dài: pH và độ mặn sụt nhanh, tảo bị sốc rồi chết. Bà con nuôi vào mùa mưa nên xem thêm bài nuôi tôm mùa mưa.
- Nắng gắt rồi âm u nhiều ngày liên tiếp: tảo mất ánh sáng, yếu dần rồi tàn.
- Tảo phát triển quá dày: cạn dinh dưỡng rồi chết đồng loạt.
- Tôm 40-60 ngày tuổi: thức ăn dư nhiều, tảo già, dễ sụp.
- Dùng hóa chất sát trùng, diệt khuẩn quá tay: tảo cũng bị diệt theo.
- Ngày đêm chênh nhiệt lớn: hay gặp mùa giao mùa, nhất là ở các ao tôm thẻ chân trắng vùng ven biển như Kim Sơn, Giao Thủy (Ninh Bình) hay Cà Mau, Bạc Liêu.
Tác hại của tảo tàn: oxy cạn, khí độc NH3, NO2, H2S tăng vọt
Oxy tụt mạnh, nguy hiểm nhất từ 2-5 giờ sáng
Tảo chết thì ban ngày không còn quang hợp bù oxy, đêm thì xác tảo phân hủy lại hút oxy. Hai đầu cùng kẹp nên rạng sáng DO tụt rất sâu. Bà con xem thêm cách hiểu về oxy hòa tan trong ao nuôi tôm để canh đúng ngưỡng.
Xác tảo thối ở đáy sinh khí độc NH3, NO2, H2S
Chất hữu cơ từ xác tảo phân hủy sinh ra NH3, rồi NO2 tăng, đáy yếm khí thì có thêm H2S. Bà con đọc kỹ bài khí độc NO2 trong ao tôm, bài khí độc NH3 trong ao tôm và bài khí độc H2S trong ao tôm để biết cách nhận ra.
Hệ quả kéo theo: đóng rong đen mang, yếu gan ruột, phân trắng, tôm chậm lớn
Nước bẩn, khí độc cao thì tôm dễ đóng rong đen mang, gan ruột yếu, rồi dễ phân trắng. Giai đoạn này bà con nên chú ý hỗ trợ gan ruột, xem thêm bài vi sinh gan ruột cho tôm.
Tính bằng tiền: một đêm sụp tảo mất bao nhiêu
Thiện không đưa con số cụ thể vì mỗi ao mỗi khác. Nhưng bà con nào từng trải qua đều biết: tôm hao hụt, ăn kém cả tuần, chậm lớn, tiền cám và tiền điện vẫn chạy đều mà tôm không lên ký. Chậm tay một đêm là tốn công cả tuần, nặng thì mất luôn cả vụ.
Cách xử lý tảo tàn trong ao tôm: 5 bước cứu ao (đêm đầu và sáng hôm sau)
Nguyên tắc Thiện nhắc bà con: cấp cứu oxy trước, vi sinh sau. Đêm đầu chỉ làm bước 1-3 để giữ tôm sống. Bước 4-5 để sáng hôm sau, khi trời có nắng và DO đã ổn định trên 5 mg/l. Vi sinh và vitamin C đều ăn thêm oxy trong nước, đổ xuống lúc ao đang thiếu oxy là tôm càng ngộp.
Đêm đầu – Bước 1: Cắt hoặc giảm ăn ngay
Không đổ thêm thức ăn xuống đáy lúc này. Cám dư chỉ thêm hữu cơ cho đáy ao thối nhanh hơn. Cắt hoặc giảm ăn cho tới khi DO và khí độc ổn định.
Đêm đầu – Bước 2: Chạy quạt và sục khí tối đa, giữ DO trên 5 mg/l
Bật hết quạt, sục khí tối đa. Tôm nổi đầu nặng thì dùng thêm oxy viên. Bà con xem cách bố trí quạt nước ao nuôi tôm để quạt tạo dòng đúng chỗ.
Đêm đầu – Bước 3: Gom và vớt xác tảo, xiphong đáy, thay một phần nước
Vớt xác tảo dạt cuối gió, xiphong đáy theo hướng dẫn trong bài xiphong đáy ao tôm. Khi có nước ao lắng sạch thì thay một phần nước.
Lưu ý khi NO2 cao mà tôm đang nổi đầu ban đêm: Vi Sinh Nitrite cần khoảng 1 ngày mới hạ NO2 rõ, không cứu kịp trong đêm. Lúc này bà con cắt ăn, tăng oxy, tạt muối hoặc khoáng gốc clorua (Cl⁻) để giữ tôm qua đêm. Sáng hôm sau mới đánh Vi Sinh Nitrite để xử lý tận gốc.
Sáng hôm sau – Bước 4: Đánh vi sinh phân hủy xác tảo, làm sạch đáy
Khi DO đã ổn định trên 5 mg/l và trời có nắng (khoảng 8-9h sáng), mới rải Vi Sinh Xử Lý Đáy Ao để phân hủy xác tảo: 1 gói 5kg cho 5.000 m³ nước. Sau đó duy trì định kỳ 7-10 ngày/lần. Tuyệt đối không đánh vi sinh ban đêm hay lúc DO đang thấp, vì vi sinh ăn thêm oxy.
Sáng hôm sau – Bước 5: Kiểm tra NO2 rồi mới xử lý, tạt vitamin C và khoáng cho tôm bớt sốc
- Vi Sinh Nitrite: NO2 vượt nhẹ dùng 1 gói 500g cho 1.500 m³; vượt nặng dùng 1 gói 500g cho 600 m³. Đánh khoảng 8h sáng mùa hè, 10h trưa mùa đông. Cần khoảng 1 ngày mới hạ NO2 rõ, không hạ ngay lập tức. Không dùng chung với hóa chất sát trùng.
- VITA-C PLUS: 1kg cho 2.000 m³ nước, 1 lần/ngày, dùng 3-5 ngày hoặc khi tôm stress. Tạt ban ngày, khi DO đã ổn.
- Khoáng canxi: tạt 1 gói 1kg cho 1.000 m³ vào chiều tối, hoặc trộn 1 gói cho 400kg thức ăn.
Bà con xem thêm cách xử lý khí độc trong ao nuôi tôm để làm đúng thứ tự.
🌿 Ao đang sụp tảo, tôm nổi đầu?
Nhắn ngay Zalo Thiện 0977 586 863, gửi ảnh màu nước và chỉ số đo, Thiện tư vấn trực tiếp, miễn phí. Xem sản phẩm tại www.thienmucoi.com.
Sau tảo tàn bao lâu thì gây lại màu nước? Gây màu bằng carbon cho đúng
Bà con đừng vội gây màu. Chỉ gây lại màu nước khi đáy đã sạch, khí độc đã giảm và DO đã ổn định. Gây sớm quá thì tảo mới lên trên nền đáy còn bẩn, dễ sụp lần nữa.
Khi ao đã ổn, Thiện dùng Vi Sinh Carbon để gây lại màu: 10kg cho 10.000 m³ với ao bạt, 10kg cho 15.000-30.000 m³ với ao đất, đánh 2-7 ngày/lần lúc 8-9h sáng. Chi tiết xem bài vi sinh carbon gây lại màu nước và bài gây màu nước ao tôm.
Vi sinh xử lý tảo tàn loại nào tốt? Bộ 4 sản phẩm Thiện dùng cứu ao
Nhiều bà con hỏi Thiện thuốc xử lý tảo tàn ao tôm là thuốc gì. Thật ra sau tảo tàn, cái ao cần không phải hóa chất mạnh, mà là men vi sinh phân hủy xác tảo, vi sinh giảm khí độc và thêm vitamin, khoáng cho tôm bớt sốc. Các sản phẩm dưới đây có nguồn hàng Trung Quốc, do Thiện Mũ Cối phân phối và Thiện đã dùng tại ao.
| Sản phẩm | Công dụng sau tảo tàn | Liều | Giá |
|---|---|---|---|
| Vi Sinh Xử Lý Đáy Ao (Bacillus licheniformis, gói 5kg) | Phân hủy xác tảo, làm sạch đáy | Rải 1 gói 5kg/5.000 m³ lúc 8-9h sáng khi DO đã ổn, định kỳ 7-10 ngày/lần | 865.000đ/gói, mua 5 tặng 1 |
| Vi Sinh Nitrite (Bacillus subtilis, gói 500g) | Hỗ trợ giảm NO2 | Nhẹ: 500g/1.500 m³; nặng: 500g/600 m³ (8h sáng hè, 10h trưa đông) | 320.000đ/gói, mua 5 tặng 1 |
| VITA-C PLUS (Vitamin C + E) | Hỗ trợ tôm bớt sốc | 1kg/2.000 m³, 1 lần/ngày, 3-5 ngày, tạt ban ngày | 182.000đ/gói, mua 5 tặng 1 |
| Khoáng bổ sung canxi (gói 1kg) | Bổ sung khoáng, hỗ trợ tôm sau sốc | Tạt 1kg/1.000 m³ chiều tối, hoặc trộn 1 gói/400kg thức ăn | 348.000đ/gói, mua 5 tặng 1 |
Bà con hỏi vi sinh xử lý đáy ao sau tảo tàn giá bao nhiêu, hay mua vi sinh xử lý khí độc NO2 ở đâu thì giá đã ghi rõ ở bảng trên, cứ nhắn Zalo Thiện 0977 586 863 là được tư vấn liều theo đúng diện tích ao và gửi hàng tận nơi. Muốn so sánh kỹ hơn thì xem bài vi sinh xử lý đáy ao loại nào tốt, bài men vi sinh xử lý khí độc NO2, bài vitamin C cho tôm khi bị sốc và bài khoáng canxi cho tôm.
Cách phòng tảo tàn trong ao tôm cho cả vụ
- Theo dõi pH và DO sáng chiều đều đặn.
- Không để tảo quá dày, khi cần thì cắt tảo theo bài cắt tảo bằng vi sinh. Tảo lam, tảo giáp thì xem bài tảo lam, tảo giáp trong ao tôm.
- Đánh vi sinh đáy định kỳ 7-10 ngày/lần, vào buổi sáng có nắng.
- Trước mưa lớn chuẩn bị vôi và tăng quạt.
- Giai đoạn tôm 40-60 ngày canh thức ăn sát, không để dư.
- Hạn chế lạm dụng hóa chất sát trùng.
Câu hỏi thường gặp về tảo tàn trong ao tôm
Tảo tàn trong ao tôm là gì và nhận biết thế nào?
Tảo tàn là tảo trong ao chết hàng loạt chỉ trong vài giờ đến một ngày. Dấu hiệu: nước đang xanh bỗng trong hoặc nâu đục, bọt trắng, xác tảo dạt cuối gió, nước tanh hôi, tôm nổi đầu và DO tụt mạnh lúc rạng sáng.
Vì sao tảo tàn làm tôm nổi đầu, rớt đáy?
Tảo chết nên ban ngày không còn quang hợp bù oxy, đêm xác tảo phân hủy lại hút oxy, khiến DO tụt sâu lúc rạng sáng. Cùng lúc NH3, NO2, H2S tăng làm tôm khó thở, nổi đầu rồi rớt đáy.
Ao tôm bị tảo tàn phải xử lý thế nào ngay trong đêm?
Trong đêm chỉ làm 3 việc: cắt hoặc giảm ăn, chạy quạt và sục khí tối đa giữ DO trên 5 mg/l, vớt xác tảo và xiphong đáy. Không cho tôm ăn bình thường lúc này, vì cám dư chỉ đổ thêm hữu cơ xuống đáy làm khí độc tăng nhanh hơn; cứ cắt hoặc giảm ăn cho tới khi DO và khí độc ổn định. NO2 cao thì tạt thêm muối hoặc khoáng gốc clorua để cầm cự. Sáng hôm sau, khi oxy đã ổn, mới đánh vi sinh đáy và vi sinh xử lý NO2.
Sau tảo tàn bao lâu thì gây lại màu nước được, dùng gì?
Gây màu khi đáy đã sạch, khí độc đã hạ và DO ổn định, bằng vi sinh carbon. Còn xử lý xác tảo ở giai đoạn trước là Vi Sinh Xử Lý Đáy Ao, rải vào buổi sáng hôm sau khi oxy đã ổn.
Vi sinh xử lý tảo tàn loại nào tốt, giá bao nhiêu?
Sau tảo tàn nên dùng men vi sinh phân hủy xác tảo như Vi Sinh Xử Lý Đáy Ao (Bacillus licheniformis, 865.000đ/gói 5kg), kèm Vi Sinh Nitrite khi NO2 vượt ngưỡng (320.000đ/gói 500g). Cả hai đều mua 5 tặng 1. Bà con nhắn Zalo 0977 586 863 để Thiện tính liều theo diện tích ao.
Lời Thiện nhắn bà con
Tảo tàn không đáng sợ bằng việc chậm tay, hay làm sai thứ tự. Đêm đầu giữ oxy, sáng hôm sau mới xử lý đáy và khí độc, ao vẫn có cơ hội cứu được. Bà con cứ bình tĩnh làm đúng 5 bước ở trên, ao nào đang khó thì chụp ảnh màu nước, ảnh tôm và chỉ số đo gửi qua Zalo 0977 586 863, Thiện xem trực tiếp và tư vấn miễn phí cho bà con.
💬 Nhắn Zalo Thiện — gửi ảnh ao, tư vấn miễn phí 🛒 Xem sản phẩm Thiện Mũ Cối
Thiện Mũ Cối