Tôm chết sau mưa: phác đồ cấp cứu 24 giờ đầu cho ao tôm thẻ

Tôm chết sau mưa thường không chết ngay trong đêm. Nhiều chủ trại gặp cảnh này. Mưa đêm 3-4 tiếng, sáng ra ao bạt tôm thẻ 35-45 ngày tuổi, cỡ 150-200 con/kg. Tôm tấp mé, vài con nổi đầu, nước đổi màu. Sáng đó chưa chết con nào đáng kể. Hai, ba hôm sau tôm rớt đáy hàng loạt, tiền cám, điện quạt, tiền giống đổ theo.

Mưa ít khi tự tay giết tôm. Việc bà con làm, hoặc không làm, trong 24 giờ sau mưa mới quyết định ao sống hay chết. Bài này Thiện không nói chuyện phòng cả mùa mưa (bà con xem bài nuôi tôm mùa mưa phòng từ trước). Bài này chỉ nói 24 giờ đầu sau khi mưa tạnh: đo gì, tạt gì, cắt cữ ăn ra sao. Nếu thấy tôm tấp mé sau mưa hay tôm nổi đầu sau mưa thì đọc tiếp, đừng chờ sáng mai.

Ngoại lệ cấp tính: nếu đang mưa hoặc vừa tạnh mà tôm nổi đầu hàng loạt, dạt mé dày đặc, oxy đáy dưới 3 mg/l thì đây là ca thiếu oxy cấp. Phải mở hết quạt, mở hết sục khí và tạt oxy viên cấp cứu NGAY trong đêm, không chờ sáng đo. Phác đồ 24 giờ bên dưới áp cho ca tôm mới tấp mé rải rác.

🎥 Xem video: Thiện Mũ Cối nói về chủ đề này

Vì sao tôm chết sau mưa 1-3 ngày chứ không chết ngay lúc mưa?

Vì mưa kích một chuỗi dây chuyền, mỗi mắt xích mất nửa ngày đến một ngày mới lộ ra:

• Phân tầng nước: nước mưa nhẹ nổi trên mặt, nước mặn nặng nằm dưới. Đáy thiếu oxy dần, tôm tấp mé tìm chỗ thoáng.
• Tụt độ mặn, pH, kiềm: tôm sốc nước mưa, bị kích lột đồng loạt. Kiềm và khoáng thấp thì vỏ không cứng được, tôm mềm vỏ rồi rớt đáy.
• Tảo tàn: thiếu nắng, pH tụt, tảo chết hàng loạt. Oxy sụt thêm, xác tảo thối dưới đáy. Bà con xem thêm tảo tàn trong ao tôm.
• Đáy xáo trộn: khí độc H2S, NH3, NO2 bốc lên. Chi tiết ở bài khí độc H2S trong ao tôm.
• Vibrio bùng: tôm yếu, mềm vỏ, nước đục là điều kiện đẹp cho vi khuẩn Vibrio.

Cho nên ngày đầu tôm chỉ “yếu”, ngày thứ 2-3 mới chết. Cũng vì vậy 24 giờ đầu là cửa sổ duy nhất để chặn chuỗi tôm chết sau mưa này.

Bảng triệu chứng sau mưa: nguyên nhân và việc làm ngay

Nhìn triệu chứng mà đoán đúng nguyên nhân thì tôm chết sau mưa ít đi một nửa. Bảng này bà con lưu lại trong điện thoại:

Triệu chứng	Nguyên nhân thường gặp	Việc làm ngay
Tôm tấp mé, nổi đầu sáng sau mưa	Thiếu oxy, phân tầng	Chạy quạt tối đa, xả tầng mặt nếu có cống mặt; nổi đầu hàng loạt thì tạt oxy viên cấp cứu ngay
Vỏ mềm, lột dính	Tụt kiềm, tụt độ mặn, thiếu khoáng	Nâng kiềm, tạt khoáng canxi
Nước trong vắt hoặc đổi màu nâu	Tảo tàn	Vớt bọt, xác tảo mé ao; giảm ăn
Mùi trứng thối, bọt đen	H2S từ đáy	Đừng khuấy đáy; đánh vi sinh đáy khi ao đã ổn
Tôm bỏ ăn, ruột rỗng	Stress, pH tụt	Cắt cữ ăn, bổ sung vitamin C
Tôm đỏ thân, bơi lờ đờ	Sốc kèm Vibrio	Chưa diệt khuẩn vội, ổn môi trường trước
Tôm chết rải rác dưới đáy	NO2, H2S kèm mềm vỏ	Xi phông nhẹ, tạt khoáng, đánh vi sinh đáy

Tôm lột mà vỏ không cứng thì bà con đọc thêm tôm lột không cứng vỏ sau mưa.

Phác đồ 24 giờ đầu sau khi mưa tạnh

Phác đồ này chặn tôm chết sau mưa ngay từ giờ đầu. Thiện gom lại từ những lần cùng bà con đứng bờ ao sau mưa: làm theo thứ tự, đừng đảo bước.

Giờ 0-2: Đo gì, nhìn gì

Ra bờ ao, đo theo thứ tự này:

• Oxy hòa tan, đo tầng đáy. Dưới 3 mg/l kèm tôm nổi đầu hàng loạt là ca cấp cứu, tạt oxy viên ngay. Xem thêm oxy hòa tan trong ao nuôi tôm.
• pH và kiềm. Cách làm ở bài cách đo kiềm và pH ao tôm.
• Độ mặn.
• Nhiệt độ tầng mặt và tầng đáy. Chênh hơn 2°C là ao đã phân tầng.
• NO2, NH3 bằng test nhanh.

Nhìn thêm: tôm tấp mé hay nổi đầu, vỏ có mềm không, màu nước, bọt mé ao, mùi. Ngưỡng cần nhớ: kiềm mục tiêu 100-120 mg/l, pH 7,5-8,5. Số đo lúc này quyết định ao có rơi vào cảnh tôm chết sau mưa hay không.

Giờ 2-6: Tạt gì, theo thứ tự nào

Thứ tự tạt quyết định tôm chết sau mưa nhiều hay ít, bà con làm đúng từng bước:

1. Chạy quạt tối đa, mở hết sục khí.
2. Xả tầng mặt 10-20 cm nếu ao có cống mặt.
3. Nâng kiềm về 100-120 mg/l bằng dolomite, CaCO3 hoặc soda. Chia nhỏ liều, không tạt vôi nóng liều cao.
4. Bổ sung khoáng canxi để tôm lột xong cứng vỏ. Tạt chiều tối là hiệu quả nhất.
5. Bổ sung VITA-C chống sốc.

Giờ 6-12: Cắt cữ ăn ra sao

Cắt hẳn cữ đầu sau mưa. Các cữ sau giảm 30-50%, canh nhá 45-60 phút. Nhá còn thức ăn thì tiếp tục giảm. Đừng cho ăn như thường vì sợ tôm đói.

Lý do: tôm đang lột và sốc thì không ăn nổi. Thức ăn dư thối dưới đáy, NH3 và NO2 tăng, ao rơi vào vòng xoáy chết. Cho ăn như thường là lý do tôm chết sau mưa nặng thêm ở ngày thứ 2-3. Tiền cám tiết kiệm được cữ này rẻ hơn nhiều so với cả ao rớt.

Giờ 12-24: Khử khí độc đáy, kiểm lại, khi nào cho ăn lại

Đây là giờ quyết định ao có rớt hàng loạt hay không, vì khí độc đáy là mắt xích cuối của chuỗi tôm chết sau mưa. Khi tôm bớt tấp mé và oxy đã ổn thì xi phông nhẹ đáy, không khuấy mạnh. Sau đó đánh vi sinh đáy để khử H2S, NH3, NO2. Đo lại pH, kiềm, oxy, NO2 lần hai. Cho ăn lại bình thường khi nhá hết sạch hai cữ liên tiếp và không còn tôm tấp mé, thường vào ngày thứ 2-3.

Đang đứng bờ ao sau mưa, đo ra số mà chưa biết tạt gì? Gửi số đo và ảnh ao qua Zalo Thiện 0977 586 863 (zalo.me/0977586863), Thiện xem rồi trả lời. Sản phẩm xem tại www.thienmucoi.com.

5 sai lầm hay gặp khiến tôm chết sau mưa nặng hơn

Thiện gặp nhiều ao tôm chết sau mưa không phải vì mưa to, mà vì chủ trại làm sai một trong năm việc này:

• Vội tạt vôi liều cao: pH nhảy vọt, tôm sốc kép. Làm đúng: nâng kiềm từ từ, chia nhỏ liều.
• Cho ăn như thường: thức ăn dư, khí độc tăng. Làm đúng: cắt cữ đầu, giảm 30-50% các cữ sau.
• Tắt quạt tiết kiệm điện lúc trời mát: đáy thiếu oxy đúng lúc ao phân tầng. Làm đúng: chạy quạt tối đa suốt 24 giờ đầu.
• Diệt khuẩn ngay lúc tôm yếu: giết luôn vi sinh có lợi, tôm sốc thêm. Làm đúng: ổn môi trường trước.
• Thay nước ngay sau mưa: nước ngoài cũng đục, độ mặn thấp, tôm sốc tiếp. Bà con đọc quản lý môi trường ao nuôi tôm để hiểu lúc nào mới nên thay.

Tôm chết sau mưa lớn tốn bao nhiêu?

Một đợt rớt đáy ở ngày tuổi 40-60 là mất luôn thức ăn đã đổ, tiền giống và tiền điện. Trong khi với ao 1.000 m³, một gói khoáng canxi, một gói VITA-C và một gói vi sinh đáy chỉ là một phần nhỏ so với phần mất đó. Phòng trước khi mưa luôn rẻ hơn chữa sau mưa.

Sau 24 giờ: giữ ao ổn và chuẩn bị cho trận mưa kế

Để không lặp lại cảnh tôm chết sau mưa ở trận kế, bà con làm sẵn mấy việc này:

• Trữ sẵn dolomite, khoáng, VITA-C trước mùa mưa.
• Giữ lịch vi sinh đáy 7-10 ngày/lần.
• Đo kiềm 2-3 ngày/lần trong mùa mưa.
• Theo dõi dự báo để cắt ăn trước khi mưa.

Phần phòng cả mùa nằm ở bài nuôi tôm mùa mưa và quản lý môi trường ao nuôi tôm.

Câu hỏi thường gặp về tôm chết sau mưa

Sau mưa lớn phải đo chỉ số gì đầu tiên: pH, kiềm, độ mặn hay oxy?

Đo oxy trước, nhất là tầng đáy, vì thiếu oxy giết tôm nhanh nhất. Sau đó đo pH, kiềm, độ mặn, nhiệt độ hai tầng và test NO2, NH3.

Tôm tấp mé, nổi đầu sáng sau mưa thì tạt gì trước, có nên tạt vôi ngay không?

Chạy quạt tối đa trước, nổi đầu hàng loạt thì tạt oxy viên cấp cứu, chưa tạt vôi liều cao. Sau đó nâng kiềm từ từ về 100-120 mg/l, chiều tối tạt khoáng canxi. Bà con tham khảo khoáng canxi cho tôm sau mưa loại nào tốt.

Sau mưa cắt cữ ăn mấy cữ, giảm bao nhiêu phần trăm, khi nào cho ăn lại bình thường?

Cắt hẳn cữ đầu, các cữ sau giảm 30-50% và canh nhá 45-60 phút. Cho ăn lại bình thường khi nhá hết sạch hai cữ liên tiếp và tôm không còn tấp mé. Cắt ăn đúng là cách rẻ nhất để giảm tôm chết sau mưa.

Có nên thay nước hoặc diệt khuẩn ngay sau mưa khi tôm đang yếu không?

Không nên. Muốn thay thì chờ ao ổn 1-2 ngày rồi làm theo bài thay nước ao tôm đúng cách. Nước ngoài sau mưa cũng đục và mặn thấp, diệt khuẩn lúc này giết cả vi sinh có lợi. Ổn oxy, kiềm, khoáng trước, rồi tính tiếp.

Khi nào đánh vi sinh đáy khử NO2, H2S sau mưa cho hiệu quả?

Đánh khi oxy đã ổn, thường ở giờ 12-24, để chặn khí độc đáy làm tôm chết sau mưa ngày thứ 2-3. Liều rải 1 gói 5kg cho 5.000 m³ nước, xem vi sinh xử lý đáy ao loại nào tốt.

Lời Thiện nhắn bà con

Mưa là chuyện của trời. Tôm chết sau mưa là chuyện của mình. Nhớ ba việc: quạt, kiềm kèm khoáng, cắt ăn. Làm đúng 24 giờ đầu thì giữ được phần lớn đàn, nhưng Thiện không hứa cứu hết. Ao nào cũng khác, bà con cứ chụp ảnh ao, ảnh tôm cùng số đo gửi qua Zalo, Thiện xem trực tiếp.

• Khoáng canxi cho tôm
• Vitamin C cho tôm
• Vi sinh xử lý đáy ao

💬 Nhắn Zalo Thiện — gửi ảnh ao, tư vấn miễn phí 🛒 Xem sản phẩm Thiện Mũ Cối